اگر بخواهیم بدانیم بهترین اکتان بازار کدام است و برای هر نوع موتور چه مکملی مناسبتر عمل میکند، باید اول بفهمیم اکتان دقیقاً چه کاری انجام میدهد، چه انواعی دارد و چرا برای موتورهای توربو و حتی موتورهای ساده مثل TU5، پراید یا شاهین ضروری شده است.
اکتان چیست؟
اکتان یک مکمل سوخت تقویتکننده کیفیت بنزین است که با بالا بردن عدد اکتان، به موتور کمک میکند تا در فشارهای بالا بدون ایجاد ناک کار کند. ناک همان صدای «تقتق» داخل موتور است که اگر شدید شود، به سرسیلندر، پیستون و شاتون آسیب میزند. هرچقدر نوع موتور مجهزتر و پرفشارتر باشد—مثل موتورهای توربو و نسل جدید موتورهای چینی—نیاز آن به بهترین اکتان بیشتر خواهد بود.
کار اصلی اکتان:
- جلوگیری از ناک
- افزایش کیفیت احتراق
- کاهش مصرف سوخت در شرایط فشار بالا
- افزایش عمر قطعات حیاتی موتور
- بهبود شتاب، نرمی و یکنواختی عملکرد
در نتیجه، استفاده از بهترین اکتان نقش مستقیم در سلامت موتور، کاهش استهلاک و عملکرد بهتر خودرو دارد؛ بهویژه در شرایط فعلی کیفیت بنزین ایران که بسیاری از خودروها نیاز واقعی به مکمل استاندارد دارند.
انواع اکتانها
اکتانها معمولاً در سه دسته قرار میگیرند و هرکدام برای نوع مشخصی از موتور مناسب هستند. انتخاب درست، عملکرد موتور را بهتر کرده و از آسیبهای ناشی از بنزین بیکیفیت جلوگیری میکند. در ادامه انواع اکتانها را در همان قالب اولیه اما بهصورت سئو شده و کاربردی مشاهده میکنید:
1) اکتانهای پایه معدنی
مثل محصولات : کاسپین زادو اکسیور Medpa
این نوع اکتانها ساختار سادهتری دارند و بیشتر مناسب موتورهای کمفشار و تنفس طبیعی هستند.
✔ مناسب برای: پراید، پژو 405، پژو پارس TU5، تیبا، سمند معمولی
✔ مزایا: قیمت مناسب
✔ محدودیت: افزایش اکتان محدود، مناسب موتورهای توربو نیست
2) اکتانهای نیمهسنتتیک
مثل :
برندهای معتبر خارجی:
- Redex – انگلستان
- Wynns – بلژیک
- JLM – هلند (مدلهای میانرده)
برندهای معتبر ایرانی:
- Axior – اکسیور (نیمهسنتتیک واقعی)
- Medpa – مدپا (نانو)
- سوخت برتر / ورنکس / الفرا و …
این گروه قدرت تقویت بنزین بیشتری دارد و برای موتورهای نسل جدید، خاصه موتورهای ایرانی ارتقایافته (TU5+, EF7، K4M) انتخاب مناسبی است.
✔ مناسب برای: پژو 207 دندهای و اتومات، تارا، شاهین، رانا پلاس، کوییک S
✔ مزایا: بهبود احتراق، جلوگیری از ناک
✔ محدودیت: برای موتورهای توربو قوی کافی نیست
3) اکتانهای حرفهای و پریمیوم
مثل:
- Wurth – آلمان (استاندارد جهانی)
- Liqui Moly – آلمان
- Wynns Premium – بلژیک
- JLM – هلند
- STP – آمریکا (اصل)
این دسته قویترین و مطمئنترین اکتانها هستند و برای خودروهایی با موتور توربو، T-GDI، TGDI، GDI یا پرفشار چینی ایدهآل محسوب میشوند.
✔ مناسب برای:
جک S5 توربو، فونیکس FX، چری تیگو 7 پرو، آریزو 6، هایما S7
✔ مزایا: بالاترین سطح محافظت، افزایش نرمی موتور، حذف کوبش در دمای بالا
✔ محدودیت: قیمت بالاتر نسبت به انواع دیگر

بهترین اکتان برای موتورهای توربو
موتورهای توربو به دلیل تراکم بالا، حرارت زیاد و حساسیت نسبت به بنزین بیکیفیت ایران، بهصورت جدی نیازمند استفاده از بهترین اکتان بازار هستند. در این موتورها هرگونه کاهش کیفیت بنزین میتواند باعث ناک، افت توان، داغ کردن و حتی صدمات جدی به توربو شود. بنابراین انتخاب مکمل مناسب اهمیت زیادی دارد.
⭐ اکتان بوستر Wurth
قویترین گزینه امن برای توربو
✔ افزایش واقعی اکتان
✔ کاهش فوری ناک
✔ سازگار با موتورهای CHERY، JAC، GEELY، MG، BYD
⭐ اکتان لیکومولی
مناسب موتورهای TGDI
✔ احتراق تمیز
✔ مناسب مناطق گرم و پرفشار
⭐ Wynns Premium
✔ جلوگیری کامل از کوبش
✔ محافظت از توربو
⭐ JLM High Performance
✔ پایدار در دورهای بالا
✔ مناسب رانندگی سنگین
نتیجه استفاده:
✔ کاهش دمای موتور
✔ افزایش طول عمر توربو
✔ نرمی بیشتر موتور
✔ حذف کامل لرزش و ضربه
اثر این اکتانها در موتورهای توربو:
✔ کاهش شدید ناک و جلوگیری از ضربهزدن موتور
✔ افزایش نرمی عملکرد و شتابدهی بهتر
✔ پایین آوردن دمای کارکرد موتور و توربو
✔ بهبود راندمان و عمر مفید توربوشارژر
✔ کاهش مصرف سوخت در استفاده طولانیمدت
مناسب خودروهای:
- Tiggo 7 / Tiggo 7 Pro / FX
- آریزو 6 و آریزو 5 توربو
- فونیکس FX
- جک K7 و جک S5
- BYDهای توربو نسل جدید
- امجی GT و MG6
- هایما S7 توربو
بهترین اکتان برای موتورهای توربو چینی
موتورهای توربو چینی معمولاً روی بنزین با عدد اکتان ۹۵ طراحی شدهاند؛ اما در ایران که بنزین معمولی کیفیت پایینی دارد، استفاده از بهترین اکتان بازار برای این خودروها ضروری است. استفاده از مکمل مناسب باعث میشود موتور نرمتر کار کند، شتاب خودرو بهتر شود و از خرابی توربو جلوگیری شود.
بهترین انتخابها:
🔹 برای موتورهای 1.5T و 1.6T
(چری، فونیکس، جک، دیگنیتی، هایما، لاماری، بی وای دیهای توربو و…)
✔ Wurth Turbo Booster
✔ Liqui Moly Octane Plus
✔ Wynns Premium
✔ JLM
✔ STP (اصل)
🔹 برای موتورهای جدید GDI
(مثل فونیکس FX، FX-PRO، آریزو 6 پرو، جک K7، دیگنیتی پرستیژ)
⭐ Liqui Moly Racing
پرفورمنس بالا برای موتورهای پیشرفته
➕ احتراق تمیزتر
➕ افزایش گشتاور در دورهای پایین
⭐ OROLINE Premium
اکتان سطح جهانی برای موتورهای GDI
➕ جلوگیری از رسوب نوک انژکتور
➕ مناسب موتورهای حساس و پرقدرت
نتیجه استفاده از این اکتانها:
✔️ کاهش کامل ناک
✔️ عملکرد نرمتر موتور
✔️ افزایش شتابگیری و پاسخدهی پدال گاز
✔️ کاهش دمای کارکرد توربو
✔️ افزایش عمر موتور و انژکتورها
بهترین اکتان برای شاهین
موتور مدل های شاهین فشار تراکم نسبتاً بالا دارد و به کیفیت بنزین حساس است. بهخصوص در شرایطی مثل سربالایی، دمای بالا یا استفاده از کولر، احتمال بروز ناک بیشتر میشود. برای همین انتخاب بهترین اکتان بازار برای شاهین ضروری است تا موتور نرمتر کار کند و عمر قطعات افزایش یابد.
بهترین گزینهها:
⭐ Axior نیمهسنتتیک
✔ جلوگیری از ناک در دور پایین و کولر روشن
⭐ Medpa نانو
✔ نرمی عملکرد + شتاب بهتر
⭐ Redex انگلستان
✔ مناسب رانندگی روزانه و جادهای
⭐ Wynns بلژیک
✔ کاهش لرزش و بهبود احتراق
نتیجه استفاده در شاهین:
✔️ کاهش چشمگیر ناک هنگام کولر روشن
✔️ نرمی بیشتر موتور در دورهای پایین
✔️ جلوگیری از داغ کردن و لرزش
✔️ رانندگی روانتر در سربالایی
بهترین مکمل سوخت برای TU5
پژو 206، 207، پارس، رانا، 301، تارا و بسیاری از محصولات ایرانخودرو از موتور TU5 استفاده میکنند. این موتور بر خلاف موتورهای توربو، حساسیت شدیدی به عدد اکتان بالا ندارد، اما به کیفیت بنزین بیکیفیت کاملاً واکنش نشان میدهد.
به همین دلیل استفاده از بهترین مکمل سوخت برای TU5 باعث میشود صدای تقتق (ناک)، لرزش در دور پایین و افت توان تا حد زیادی برطرف شود.
بهترین مکملهای TU5:
⭐ Axior RON Booster
⭐ Medpa نانو
⭐ Wynns میانرده
⭐ Redex
⭐ سوخت برتر
بهترین مکمل بنزین برای پژو پارس
پارس TU5
موتور TU5 نسبت به کیفیت بنزین متوسط حساس است و با مکملهای نیمهقوی بهترین نتیجه را میدهد.
بهترین گزینهها:
- Axior
- Medpa
- Wynns
- Redex
پارس XU7
موتور XU7 احتراق خشنتری دارد و بیشتر از اکتانهای سبک و پاککنندهها نتیجه میگیرد.
بهترین گزینهها:
- Zado
- کاسپین
- لیکومولی
- سوخت برتر
پارس XU7 پلاس (نسل جدید XU7)
XU7 پلاس نسبت به نسخه قدیمیتر کمی حساستر است و با مکملهای نیمهسنتتیک و پاککننده بهترین نتیجه را میدهد. این موتور با ارتقای سیستم احتراق و زمانبندی جرقه، به کیفیت سوخت متوسط تا خوب نیاز دارد.
بهترین مکملها برای پارس XU7 پلاس:
- Axior نیمهسنتتیک
- Medpa
- ورنکس / سوخت برتر
نکته مهم:
موتورهای XU7، XU7 پلاس و TU5 نیازی به اکتانهای حرفهای توربو مثل WURTH یا Liqui Moly Racing ندارند.
این مکملها بیش از نیاز موتور هستند و فقط هزینه را بالا میبرند.
بهترین مکمل بنزین ایرانی
اگر قصد دارید فقط از مکملهای ایرانی استفاده کنید، چند برند داخلی عملکرد بسیار خوبی نسبت به بقیه بازار دارند. این محصولات با وجود قیمت مناسب، کیفیت قابلقبولی در افزایش عدد اکتان، بهبود احتراق و کاهش صدای ناک ارائه میدهند و برای خودروهای داخلی و حتی برخی مدلهای چینی سبک کاملاً مناسباند.
✔ Caspian – کاسپین
✔ Axior – اکسیور
✔ Medpa – مدپا
✔ Zado – زادو
این مکملها اگرچه جای برندهای پریمیوم خارجی را نمیگیرند، اما با توجه به قیمت مناسب، دسترسی آسان، سازگاری با موتورهای داخلی و اثرگذاری قابل قبول، انتخابی کاملاً منطقی برای استفاده روزمره هستند.
بهترین مکمل بنزین برای پراید
✔ کاسپین
✔ Zado
✔ Axior سبک
✔ مدپا پایه
✔ ایرانول / نفت پارس
مزایا:
- افزایش ملایم عدد اکتان
- نرمی بیشتر موتور در دندههای سنگین
- کاهش لرزش در دورهای پایین
- قیمت اقتصادی + عملکرد پایدار
چرا پراید به مکمل قوی نیاز ندارد؟
- موتور کمفشار دارد
- عدد اکتان مورد نیاز ۸۷–۹۰ است
- بنزین معمولی یا سوپر برای آن کافی است
- مکملهای حرفهای فقط هزینه اضافی ایجاد میکنند
بنابراین استفاده از مکملهای سبک و ایرانی بهترین و منطقیترین انتخاب برای پراید است.
بهترین اکتان برای فونیکس FX
فونیکس FX از موتور پیشرفته 1.6T GDI استفاده میکند؛ موتوری که کمپرس بالا، سیستم پاشش مستقیم و توربوی حساس دارد. این یعنی کوچکترین افت کیفیت بنزین یا عدد اکتان پایین، میتواند باعث ناک، افت شتاب، داغ کردن توربو یا حتی آسیب به انژکتورها شود.
به همین دلیل، استفاده از بهترین اکتان در بازار برای فونیکس FX کاملاً ضروری است و مکملهای معمولی عملاً تأثیر کافی ندارند.
بهترین گزینهها برای فونیکس FX:
⭐ Liqui Moly Racing
⭐ Wurth Turbo-Protect
⭐ Wynns Premium
⭐ JLM High Performance
⭐ STP (اصل)
چرا فقط اکتانهای قوی برای FX مناسباند؟
- موتور 1.6T GDI به اکتان ۹۵ واقعی نیاز دارد.
- بنزین ایران بین ۸۷ تا ۹۱ متغیر است.
- توربو و پاشش مستقیم نسبت به سوخت بیکیفیت بسیار حساساند.
- عملکرد موتور FX با اکتان حرفهای بهطور محسوسی نرمتر و سریعتر میشود.
مکملهای فوق میتوانند عدد اکتان بنزین را به محدوده ۹۷ تا ۹۸ نزدیک کنند؛ رقمی که برای کارکرد ایدهآل موتور فونیکس FX کاملاً ضروری است و باعث میشود خودرو شتاب واقعی خود را نشان دهد، دیرتر داغ کند و عمر توربو افزایش یابد.
خطرات اکتان تقلبی
در بازار ایران بیش از ۴۰٪ اکتانها تقلبی هستند؛ محصولاتی که معمولاً در کارگاههای غیرمجاز با الکل صنعتی، تینر، حلالهای پتروشیمی و رنگبر تولید میشوند و نهتنها عدد اکتان را افزایش نمیدهند، بلکه به موتور آسیب جدی میزنند. استفاده از اکتانهای فیک میتواند در مدت کوتاه، هزینههای بسیار بالایی روی دست مالک خودرو بگذارد.
مهمترین خطرات اکتان تقلبی:
🔥 آسیب به سوزن انژکتور
مواد ناخالص و حلالهای قوی داخل اکتان تقلبی، باعث رسوبگذاری یا سوختن نوک انژکتور میشود. نتیجه:
- لرزش موتور
- بد کار کردن در دور آرام
- افزایش مصرف سوخت
🔥 افزایش دمای موتور
بهجای بالا بردن کیفیت احتراق، باعث سوختن سریع و بیکیفیت میشود و احتراق زودهنگام رخ میدهد؛ دمای سرسیلندر و توربو شدیداً افزایش مییابد.
🔥 ناک شدید
آسیبزنندهترین اثر اکتان تقلبی همین ناک است. بهجای جلوگیری از کوبش، انفجار ناگهانی در سیلندر رخ میدهد که میتواند:
- شاتون را خم کند
- واشر سرسیلندر را بسوزاند
- پیستون را ترک بیندازد
🔥 خراب شدن کاتالیزور
ترکیبات سمی و نسوخته وارد سیستم اگزوز شده و کاتالیزور را مسدود یا ذوب میکند. قیمت کاتالیزورهای جدید ۲۰ تا ۶۰ میلیون تومان است.
🔥 کاهش عمر پمپ بنزین
حلالهای موجود در اکتان تقلبی مثل تینر، پمپ بنزین را خشک کرده و باعث سوختن موتور الکتریکی پمپ میشود.
به همین دلیل خرید مکمل سوخت و بهترین اکتان فقط باید از فروشگاه معتبر یا نمایندگی رسمی انجام شود.
اکتان تقلبی شاید ظاهر خوبی داشته باشد، اما داخل آن مواد خطرناکی است که در کوتاهترین زمان موتور را نابود میکند.